اقتصاد کشور این روزها با یک مشکل جدی دست و پنجه نرم میکند: تغییرات سریع و ناگهانی در قوانین مالیاتی. انگار هر روز یک قانون جدید میآید و قانون قبلی را لغو میکند، طوری که فعالان اقتصادی نمیدانند امروز با چه قاعدهای کار کنند!
همانطور که میدانید، پیشبینیپذیری قانون، یکی از مهمترین پایههای یک اقتصاد سالم است. وقتی قوانین مدام تغییر میکنند، تولیدکنندگان و کسبوکارها نمیتوانند برنامهریزی دقیقی برای آینده داشته باشند و این موضوع باعث کاهش سرمایهگذاری و رونق اقتصادی میشود.
برای مثال، چند ماه پیش سازمان امور مالیاتی اعلام کرد که محصولات کشاورزی فرآوریشده، معاف از مالیات هستند. اما این تصمیم خیلی زود تغییر کرد و دوباره مالیات بر این محصولات اعمال شد. این تغییرات ناگهانی، باعث سردرگمی و نارضایتی فعالان بخش کشاورزی و صنایع غذایی شده است.
متاسفانه این اتفاق فقط یک بار رخ نداده است. در سه سال گذشته، بسیاری از بخشنامههای مالیاتی با فاصلههای کم صادر، اصلاح یا لغو شدهاند. انگار نظام مالیاتی کشور هنوز در حال آزمون و خطا است، اما هزینه این آزمون و خطاها را مردم و اقتصاد کشور پرداخت میکنند.
در کشورهای پیشرفته، قوانین مالیاتی سالها اعتبار دارند و قبل از اجرا، به خوبی کارشناسی و بررسی میشوند. اما در ایران، گاهی اوقات قوانین مالیاتی حتی از یک پست شبکههای اجتماعی هم عمر کوتاهتری دارند!
کارشناسان معتقدند که برای حل این مشکل، باید فرآیند کارشناسی و مشورت با فعالان اقتصادی را قبل از صدور قوانین مالیاتی تقویت کرد و همچنین یک دوره تنفس برای اجرای قوانین جدید در نظر گرفت.
به نظر میرسد که نهادهای نظارتی نیز باید به این موضوع ورود کنند و بررسی کنند که چرا قوانین مالیاتی به این سرعت تغییر میکنند و آیا این تغییرات، ریشه در مسائل سیاسی یا اقتصادی دارد؟
در نهایت، باید به این نکته توجه داشت که اعتبار یک نظام مالیاتی، به ثبات و قابل پیشبینی بودن آن است، نه به نرخ مالیات. اگر قوانین مالیاتی مدام تغییر کنند، مردم به قانون بیاعتماد میشوند و تمکین مالیاتی کاهش مییابد.
