میراث مکتوب ایران در هند، با وجود ارزشی بی‌بدیل، در حال نابودی است. میلیون‌ها سند و نوشته به زبان فارسی در آرشیوهای هند نگهداری می‌شوند، اما به دلیل کمبود متخصص و بی‌توجهی، به تدریج در حال از بین رفتن هستند.

مرکز بین‌المللی میکروفیلم نور با همکاری موسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC) طرحی را برای دیجیتالی‌سازی و حفظ این اسناد آغاز کرده است. این طرح شامل انتقال ۱۰ میلیون فایل دیجیتال از اسناد فارسی موجود در جنوب آسیا است.

مهدی خواجه پیری، رئیس مرکز میکروفیلم نور، می‌گوید: “این اسناد، روابط تاریخی و فرهنگی عمیق ایران و هند را نشان می‌دهند. زبان فارسی حدود ۸۰۰ سال زبان رسمی و علمی در هند بوده است.”

متاسفانه، شرایط نگهداری این اسناد در هند مناسب نیست و کمبود نیروی متخصص، بزرگترین چالش پیش رو است. دولت هند زبان فارسی را به عنوان زبان کلاسیک به رسمیت شناخته، اما این اقدام کافی نیست.

طبق آمار، در هند حدود ۱۰ میلیون نسخه خطی به زبان‌های مختلف وجود دارد که بخش قابل توجهی از آن‌ها به فارسی است. در مرکز آرشیو تلنگانه، حدود ۳۰ میلیون برگ سند فارسی نگهداری می‌شود.

این اسناد شامل نامه‌های تاریخی، مکاتبات فرهنگی، اسناد مربوط به خلیج فارس، ارتباطات علما و حتی وقف‌نامه‌هایی برای اماکن مذهبی در ایران هستند. این گنجینه‌ها می‌توانند زوایای پنهان تاریخ روابط ایران و هند را روشن کنند.

اکنون، نیاز به سرمایه‌گذاری بیشتر و تربیت نیروی متخصص برای حفظ این میراث گران‌بها احساس می‌شود. امیدواریم با همکاری‌های بین‌المللی و توجه ویژه به این موضوع، بتوانیم از نابودی این گنجینه‌های ارزشمند جلوگیری کنیم.